De historie van de boerderij aan de Rikkert 10 van de familie Van Zanten
auteur: Jos Kuin
bron: Jaarboek 2024
De boerderij in het Kerkeveld in vroeger tijden
KERKEVELD
Voorheen werd de Rikkert het ‘Kerkeveld’ genoemd. Het adres van de boerderij was toen Kerkeveld 38. De eerste boerderij is gebouwd voor 1745 en verbrand voor 1880. Op dezelfde plaats werd de boerderij herbouwd rond 1880. Het huidige pand is een dubbele stolp, met pannen gedekt en pironnen op de nok. De huidige bewoners zijn de families Van Zanten, vader Anne en zoon Auke met hun gezinnen.
Sjerp Imkes (1720-1769) uit het Friese Arum trouwt 25-06-1745 met Rigtje Ipes (1724-1788). Niet bekend is of zij de boerderij hebben laten bouwen, maar wel is bekend dat zij in een boerderij aan de ‘Kerkesloot’ gingen wonen. De Kerkesloot, die van de oude kerk van Bovenkarspel naar de dijk loopt, was alleen bereikbaar over het water en over een voetpad naar Andijk. Er stonden daar drie boerderijen. Naast deze boerderij bezaten zij ook Herberg “De Roskam” en een kolfbaan linksachter de Koepoort in Enkhuizen.
Later werden de bewoners: Klaas Gorter Klzn. (1772-1829) en Antje Dirksd. Semijn (1773-1843). Zij was eerder gehuwd met Cornelis Visser. Klaas en Antje bezaten 18 ha land. In de vele jaren daarna wisselde de boerderij vaak van eigenaar, maar deze bleef wel binnen de familiebanden. Het pand werd, net als nu in 2023, meestal bewoond door twee gezinnen. Na het overlijden van Klaas Gorter in 1829 bleef Antje Semijn daar wonen tot 1843. Uit haar eerste huwelijk met Cornelis Jansz Visser (1766-1814) werd haar zoon Jan Visser geboren (1807-1858) Hij is gehuwd met Guurtje Kistemaker en werd, samen met Lourens Gorter (1819-1889, gehuwd met Marijtje Tol), de zoon uit Antjes tweede huwelijk, de nieuwe eigenaar.
Na een verwoestende brand rond 1873 kreeg Lourens Gorter vergunning voor herbouw. De staart in de NW hoek is niet herbouwd maar de fundering daarvan en de inpandige waterput zijn nu nog aanwezig. In 1880 is de noordelijke schoorsteen ingemetseld.
In 1880 erft Pieter Visser (geb. 1853, gehuwd met Dieuwertje Mantel, geb. 1855), van zijn moeder samen met Cornelis Veer-Visser de boerderij. Deze Cornelis Veer (1849-1906) verkoopt deze in hetzelfde jaar door aan Lourens Gorter-Tol.
Op 11 januari 1900 verkoopt weduwe Marijtje Gorter-Tol de boerderij voor fl. 2750,- aan Lieuwe Boeder Jacobz. (1856-1912). De 19,5 ha grasland wordt ook verkocht. Lieuwe Boeder was gehuwd met Trijntje Zwagerman (1854-1930). Pieter Visser koopt in 1900 een woongedeelte met verschillende kopers voor fl. 1810. Pieter Visser laat later in het woongedeelte een erker inbouwen.
Pieter Visser verhuist in 1916 naar Enkhuizen en verkoopt twee huizen, met grote tuin, erf en best nieuwland. Eigenaren worden dan S. Tol en Geertje Speets, samen met Klaas Rusting en Aafje de Haas.
In 1959 neemt schoonzoon Auke van Zanten, gehuwd met Trien Rusting, de boerderij van schoonvader Klaas Rusting over. Zoon Anne Auke, die nog thuis woont, verhuist ook mee. Met zijn broer Klaas verzorgt hij een melkwijk.
Een gedeelte hiervan wordt op de nieuwe plek voortgezet. Auke van Zanten dacht op de nieuwe plaats nog wat vee te houden maar kwam helaas in 1960 te overlijden. De boerderij is toen voortgezet door zoon Anne Auke met ondersteuning van zijn moeder Trien, waarna de melkinrichting van de hand is gedaan. Na de Ruilverkaveling in 1975 boerden ze verder met 20 ha eigen land en los land dat werd bij-gehuurd. In 1984 is er een loopstal voor 50 koeien bijgebouwd. Ze stopten met de veehouderij in 1990 en verhuurden het land en het melkquotum. (Zie ook Jaarboek Oud Andijk 2021: Melkinrichting “De Goede Verwachting Andijk-Oost).
Anne en zijn vrouw hebben vanaf 2010 de veehouderij weer voortgezet. Anne was daarnaast actief in muziekvereniging Sursum Corda, Melkfabriek CV Noord Holland, WLTO, Hervormde kerk en de internationale organisatie Kiwanis die zich inzet voor kinderen wereldwijd.
Anne van Zanten is in 1966 getrouwd met Annet Naastepad uit Hoogkarspel. Zij kregen drie kinderen: Petra, Klaas en Auke. Zoon Auke gaf aan verder te willen met de veehouderij en in 2010 hebben Anne en Auke de zaak weer opgestart.
Zoon Auke runt nu samen met Sandra Deen de boerderij. Zij hebben drie zonen: Gijs, Jelle en Rens. Daarnaast hebben zij Restinn hotelhuisjes, wat vertrouwen geeft voor de toekomst volgens vader Anne.
Auke van Zanten met zijn motorbakfiets
Boederland rond 1900
BOEDERLAND
Lieuwe Boeder Jacobz-Zwagerman, zoon van Klaas Boeder-Oud, kreeg één zoon die slechts twee dagen heeft geleefd. In 1912 werd Lieuwe dood aan de slootkant gevonden. Zijn vrouw, Trijntje Zwagerman, verkocht in 1925 huis en land aan Klaas Kooiman Pzn en liet aan de Knokkel een nieuw huis bouwen. Dit werd na haar dood verkocht aan C. v.d. Leek-Willems te Hoorn.
Aan het eind van de 19e eeuw was de familie Boeder rijk aan grondbezit. Veel bunders land tussen Kerkesloot en Kathoeksloot te Andijk waren eigendom van Boeders en aangetrouwden. Geleidelijk is dit landbezit ingekort. Na het rijke jaar 1911 was er veel trouwlust en daardoor behoefte aan huizen voor jonge tuinbouwers.
Voor 1911 hadden de Boeders een wagenhuis aan de dijk, waar nu Mobiel Interieur is gevestigd. Wat eerst “Kerkhofpad” heette (thans: De Weet), was toen een onverhard boerenpad. De Boeders lieten hun wagen(s) in het wagenhuis staan en gingen te paard of te voet naar de boerderij(en) ten zuiden van de Knokkel. In 1911 werd het weiland ten oosten van dit pad verkocht aan tuinbouwers. In 1914 werd het land ten westen van dit landpad verkocht aan de Gemeente Andijk, bestemd voor de aanleg van het “Oosterkerkhof”, omdat het dorp Andijk zich naar het oosten uitbreidde.
± 1918 kwam er een nieuwe weg¹ langs de Knokkel en werd het Kerkhofpad verhard. Het land ten oosten van de Hardegrondsloot was toen alles nog weiland, eigendom van Jan Boeder Jacobsz., en dit werd ook verkocht voor huizenbouw. Het landpad langs die sloot werd wat oostelijker verlegd en heet nu “Hornpad”. De huizen werden eerst langs die sloot gebouwd, omdat alle vervoer naar en van het land per schuit ging. Aan de oostkant van het Hornpad ging de bouw wat langzamer, omdat daar maar een smalle sloot was. Het land waar nu de “Putten Brouwer” zijn, visput en kinderboerderij, was eigendom van Jan Brouwer Dzn., getrouwd met Grietje Boeder, (zus van Lieuwe), oorspronkelijk ook Boederland. In 1918 werd dit land verkocht om grond te krijgen voor de dijkverzwaring. Toen zijn de “Putten Brouwer” ontstaan. Vooral de oosterput werd in de winter als ijsbaan gebruikt.
Bronnen:
Stamboom van de familie Sjerps uit het boekje van M.J. Sjerps, Schagen 1975
NHD “Sjerpsen van eigen terp tot WF” 24-02-2021
Historisch Jaarboek Hauwert, Koos Groot met de titel “Juffrouw Sjerps” 2021
Anne (Auke) van Zanten
Dirk Spijker voor het raadplegen van het kadaster uit het verleden
“Westfriese geslacht “Boeder” door S. Messchaert en P. Kistemaker 1987
kistemaker.nl
Beelden: Jos Kuin, fam. Van Zanten
¹ Al in 1895 bestonden er plannen voor een stoomtramverbinding op het traject Schagen – Enkhuizen v.v. Het eerste deel daarvan, van Schagen naar Wognum, kon al op 1 november 1898 in gebruik worden genomen. Nu moest daarvandaan de lijn nog worden doorgetrokken naar Enkhuizen. Daardoor zouden Nibbixwoud, Hauwert, Wervershoof en Andijk aan de spoorlijn komen te liggen! Een blij vooruitzicht. In de Zuiderkogge (Venhuizen, Wijdenes) reed de stoomtrein al vanaf 1903 en dat moest hier toch ook kunnen! Bij de aanleg van de wegen langs Kleingouw en Knokkel werd dan ook met de komst van de stoomtram rekening gehouden. Er werd een parallelsloot gegraven ten noorden van die wegen en de strook tussen de weg en de sloot heette: ‘de trambaan’. En die ‘nieuwe weg’ langs de Knokkel, genoemd in de vorige alinea, wordt hier vrij zeker bedoeld. De stoomtram is hier overigens nooit gerealiseerd.
