Expositie polder Het Grootslag, van vaarpolder naar rijpolder – 16 augustus 2025

auteur: Siem Dijkman

Molensloot mei 1972

In het Dijkmagazijn worden dan korte filmpjes en foto’s aangeboden van voor en na de ruilverkaveling, maar ook foto’s van de oude vaarveiling “De Tuinbouw” in Bovenkarspel.

Tot 1973 was de polder ‘’Het Grootslag’’ bestaande uit de gebieden de Tolweg, de Streek, Enkhuizen, Andijk en Wervershoof het grootste poldergebied in Nederland zonder bewoning, met heel weinig wegen, slechts doorsneden door talrijke sloten en vaarten. Een heel groot deel van het verkeer van de bedrijven in deze gebieden ging per schuit tussen die bedrijven en het land, waar allerlei producten werden verbouwd en zo ook per schuit naar de veiling. Door de verkaveling in de jaren 70 van de vorige eeuw en de aanleg van wegen is dit heel ingrijpend veranderd, zijn veel sloten en vaarten dichtgemaakt of verlegd en zijn nieuwe wegen aangelegd.

Bij Andijk vond in de 13de eeuw landaanwinning plaats: de akkers werden opgehoogd met bagger uit de sloten. Door verandering van het bodemgebruik, -van veehouderij, via akkerbouw naar tuinbouw- veranderde het aanzien van de polder aanmerkelijk. Omstreeks 1900 speelde dat vooral. Maar de grootste veranderingen vonden plaats als gevolg van de ruilverkaveling, die in de jaren zeventig en tachtig werd uitgevoerd. Daarom werden nu ook bedrijven in de polder gesticht, waar voordien vrijwel geen huizen en schuren aanwezig waren. De heel ingrijpende verkaveling betekende eveneens grote verandering van de waterbeheersing, waartoe nieuwe gemalen zijn gebouwd en oude buiten gebruik geraakten -zoals “Het Grootslag”, ons voormalige Poldermuseum.

Getoond worden o.a.:

  • De film “van voor” de ruilverkaveling die in samenwerking met het WF genootschap ooit is gemaakt;
  • Foto’s van de oude vaarveiling “De Tuinbouw” in Bovenkarspel van Jos Kuin (80-90 foto’s);
  • Filmpjes met hierin opnamen van zaaien van bloemkoolzaad tot aflevering aan de veiling met lossen en laden van het fust in de vaarpolder. Ook opname van het werk van de verkaveling van de grond, Draineren van de grond, En het oogsten van rode kool in de rijpolder;
  • Kaarten, boeken en mappen van de ruilverkaveling.

Artikelen polder en water